ನವದೆಹಲಿ: ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ (SC) ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ ಅಥವಾ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರೆ, ಅವರು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ‘ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ’ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು:
ಧರ್ಮಾಂತರ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾತಿ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ಸಂವಿಧಾನದ (ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು) ಆದೇಶ, 1950ರ ಅನ್ವಯ ಈ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ:
ಧರ್ಮದ ಮಿತಿ: ಹಿಂದೂ, ಸಿಖ್ ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಅಥವಾ ಇಸ್ಲಾಂ) ಪಾಲಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಸದಸ್ಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಸ್ಥಾನಮಾನದ ನಷ್ಟ: ಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಮೂರು ಧರ್ಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಮತಾಂತರಗೊಂಡರೆ, ಅವರು ಎಸ್ಸಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಿಗುವ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ 1950ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಆದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಎಸ್ಸಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆಯಾ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನೂ ಆಧರಿಸಿದೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಅಥವಾ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡವರಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶ: ಈ ನಿಯಮವು ಕೇವಲ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ (SC) ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ (ST) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರಗೊಂಡರೂ ಅವರ ‘ಪಂಗಡ’ದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ.
The Supreme Court has ruled that a person who professes a religion other than Hinduism, Sikhism or Buddhism cannot be recognised as a member of a Scheduled Caste.
A bench of Justices P. K. Mishra and N. V. Anjaria ruled that conversion to any other religion results in the loss…
— ANI (@ANI) March 24, 2026
