ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ (INDIA) ಬಣವು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಈ ನೋಟಿಸ್ಗೆ ಒಟ್ಟು 193 ಸಂಸದರು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದು, ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ವಿರುದ್ಧ ಇಂತಹ ನಡೆಯೊಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು.
ಸುದ್ದಿಯ ಸಾರಾಂಶ:
ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಸಂಸದರು: ಲೋಕಸಭೆಯ 130 ಸಂಸದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ 63 ಸಂಸದರು ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ನೋಟಿಸ್ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಗಳು: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪರವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ಧೋರಣೆ ತಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಿವೆ. “ಪಕ್ಷಪಾತದ ನಡವಳಿಕೆ” ಮತ್ತು “ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕು ಕಸಿಯುವಿಕೆ” ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಚಾರ್ಜ್ಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮುಂಚೂಣಿ: ಈ ಪದಚ್ಯುತಿ ನಿರ್ಣಯದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಟಿಎಂಸಿ (TMC) ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಪಕ್ಷಗಳು ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ತಿಳಿದಿರಲಿ: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಳಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಸಂವಿಧಾನದ 324(5) ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆಯೇ ಅದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಪದಚ್ಯುತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಂತಗಳು:
ನೋಟಿಸ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ಲೋಕಸಭೆಯ ಕನಿಷ್ಠ 100 ಸಂಸದರು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಕನಿಷ್ಠ 50 ಸಂಸದರು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನೋಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಪೀಕರ್ ಅಥವಾ ಸಭಾಪತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.
ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿ: ಒಂದು ವೇಳೆ ನೋಟಿಸ್ ಅಂಗೀಕಾರವಾದರೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಹೆಸರಾಂತ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮೂರು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿಯು ಆರೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತದಾನ: ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಸಾಬೀತಾದರೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ‘ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ’ದ (ಹಾಜರಿರುವ ಮತ್ತು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವವರಲ್ಲಿ 2/3ರಷ್ಟು ಬಹುಮತ) ಮೂಲಕ ಈ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕಾರವಾಗಬೇಕು.
ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ: ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪದಚ್ಯುತಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
