ಬೆಂಗಳೂರು: ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ‘ನಿಶ್ಯಬ್ದ ಕೊಲೆಗಡುಕ’ (Silent Disease) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಸುಸ್ತು ಕಿಡ್ನಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳು ಕೂಡ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
2026ರ ವಿಶ್ವ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಸ್ಟರ್ ವೈಟ್ಫೀಲ್ಡ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನೆಫ್ರಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಡಾ. ತಪತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, “ದೇಹದಲ್ಲಿ ದ್ರವದ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (Oedema) ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದರ ಮೊದಲ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.”
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ 5 ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
1. ಕಾಲು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಾವು (ಪೆರಿಫೆರಲ್ ಎಡಿಮಾ):
ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿದ್ದಾಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅಂಶ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ನೀರು ಕಾಲು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಬಾವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಗುರುತುಗಳು: ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಪಾದಗಳ ಊತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಸಾಕ್ಸ್ ಹಾಕಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಗುರುತು ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಊತವಿರುವ ಜಾಗವನ್ನು ಬೆರಳಿನಿಂದ ಒತ್ತಿದಾಗ ಗುಂಡಿ ಬೀಳುವುದು (Pitting Oedema).
2. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ನೋವು:
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಊತ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ, ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲುಗಳು ತುಂಬಾ ಭಾರವಾದಂತೆ ಅಥವಾ ಬಿಗಿಯಾದಂತೆ ಅನಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕಿಡ್ನಿಗಳು ದ್ರವದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
3. ಸ್ನಾಯುಗಳ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನದ ಕೊರತೆ:
ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆ (CKD) ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ಅಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ನಡೆಯುವಾಗ ಸಮತೋಲನ ತಪ್ಪುವಂತಾಗಬಹುದು.
4. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಉರಿ:
ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ವಿಷಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕದಿದ್ದಾಗ, ಆ ವಿಷವು ನರಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಯುರೆಮಿಕ್ ನ್ಯೂರೋಪತಿ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿದಂತಾಗುವುದು, ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಉರಿಯ ಸಂವೇದನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
5. ರೆಸ್ಟ್ಲೆಸ್ ಲೆಗ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಕಾಲುಗಳ ಅಸ್ಥಿರತೆ):
ಕುಳಿತಾಗ ಅಥವಾ ಮಲಗಿದಾಗ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು ಅನ್ನಿಸುವ ತೀವ್ರ ಹಂಬಲ ಉಂಟಾಗುವುದು ಕಿಡ್ನಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವೈದ್ಯರನ್ನು ಯಾವಾಗ ಭೇಟಿ ಮಾಡಬೇಕು?
ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಾವು ಇರುವುದು.
ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.
ಅತಿಯಾದ ಸುಸ್ತು ಮತ್ತು ದಣಿವು.
ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
“ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ,” ಎಂದು ಡಾ. ಮುಖರ್ಜಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
