ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ತನ್ನ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಮಾಲೀಕರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ವಿಲ್ (ಉಯಿಲು) ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುವುದು ಸಹಜ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ: ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯರಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ರಕ್ತಸಂಬಂಧದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಸ್ತಿ ನಿಮ್ಮದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಲೀಕರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತಿ ಅಗತ್ಯ. ಸರಿಯಾದ ಕಾನೂನು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಗಳು ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ?
ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿ (Registration) ಮಾಡಿದರೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ನೋಂದಣಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೋಂದಣಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಆಸ್ತಿಯ ‘ಖಾತಾ ಬದಲಾವಣೆ’ ಅಥವಾ ‘ರೂಪಾಂತರ’ (Mutation) ಮಾಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಕಂದಾಯ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು ದಾಖಲಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಥವಾ ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಸ್ತಿಯ ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರು ಯಾವುದೇ ‘ವಿಲ್’ ಮಾಡದೆಯೇ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಲಭ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು:
ಕುಟುಂಬ ಒಪ್ಪಂದ (Family Settlement): ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರೆಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭ ಮಾರ್ಗ. ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ‘ಕುಟುಂಬ ವಿಭಜನಾ ಪತ್ರ’ದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಪ ನೋಂದಣಿ (Sub-Registrar) ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಒಸಿ (NOC): ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ‘ನಿರಾಕ್ಷೇಪಣಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (No Objection Certificate) ಪಡೆದು, ಅಫಿಡವಿಟ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
ಹಣಕಾಸು ಇತ್ಯರ್ಥದ ಉಲ್ಲೇಖ: ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಬ್ಬ ವಾರಸುದಾರನಿಗೆ ಪಾಲಿನ ಬದಲಾಗಿ ನಗದು ಹಣ ನೀಡಿದ್ದರೆ, ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಬೇಕು. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾನೂನು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ನೆನಪಿಡಿ:
ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ವಿಲ್ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇರುತ್ತದೆ.
