ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ‘ಸಂಖ್ಯಾಬಲ’ದ ಸವಾಲು, ವಿಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ‘ಮತಬ್ಯಾಂಕ್’ ಭೀತಿ!

ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸದೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂದು (ಶುಕ್ರವಾರ) ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ದಿನ. ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಸೂದೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಂದು ಮತದಾನ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಸುಮಾರು 30 ಗಂಟೆಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, ಲೋಕಸಭೆಯು ಈಗ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.

ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು: ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುಹಂಚಿಕೆ

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ‘ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ’ (Delimitation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುವುದು ಆಡಳಿತಾರೂಢ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ತೀವ್ರ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 2029ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮೂರು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದೆ:

1. ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ (131ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ: 2023ರ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ.

2. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಮಸೂದೆ: ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ.

3. ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆ: ಯುಟಿಗಳಿಗೂ ಕೋಟಾ ವಿಸ್ತರಣೆ.

ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ: ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಅನ್ವಯ ಲೋಕಸಭೆಯ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 543 ರಿಂದ 850 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೂ ಅಡಗಿದೆ.

ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ: ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಹಾದಿ ಸುಗಮವಿಲ್ಲ!

ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಕೇವಲ ಬಹುಮತವಿದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಸದನದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುವ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3) ಬೆಂಬಲ ಅಗತ್ಯ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಅಸಲಿ ಸವಾಲು ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:

• ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ಬಲ (ಪ್ರಸ್ತುತ): 540

• ಅಗತ್ಯವಿರುವ 2/3 ಬಹುಮತ: 360

• ಎನ್‌ಡಿಎ ಬಲ: 293 (ಬಿಜೆಪಿ 240)

• ಕೊರತೆ: 67 ಸ್ಥಾನಗಳು

ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:

• ಅಗತ್ಯವಿರುವ 2/3 ಬಹುಮತ: 163

• ಎನ್‌ಡಿಎ ಬಲ: 145 (ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರೂ ಸೇರಿ)

• ಕೊರತೆ: 18 ಸ್ಥಾನಗಳು

ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ನೇರ ಸವಾಲು ಮತ್ತು ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಇಕ್ಕಟ್ಟು

ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯಾಬಲವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ನೇರ ಸವಾಲು ಎಸೆದಿದ್ದಾರೆ. “ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಆಟವನ್ನು ಸಮಯವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ” ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಪಕ್ಷಗಳು ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ನಾಲ್ಕು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳಾ ವಿರೋಧಿ ಎಂಬ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ‘ಇಂಡಿಯಾ’ ಕೂಟದ ಪಕ್ಷಗಳು ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿವೆ.

ಮುಂದೇನು?

ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರೆ (Abstain) ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ನಂಬರ್ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ ಎನ್‌ಡಿಎಗೆ ಲಾಭವಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಮಸೂದೆ ಕಾನೂನಾಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇಂದಿನ ಮತದಾನವು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆ ‘ದೇಶವಿರೋಧಿ ಕೃತ್ಯ’: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ

ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಹರಿವಂಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಸಿಂಗ್ ಅವಿರೋಧ ಆಯ್ಕೆ | Harivansh Narayan Singh