ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ತಂದೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಲದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ರಿಕವರಿ ಕರೆಗಳು ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಂದೆಯ ಸಾಲವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ತೀರಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದು ಆ ಸಾಲದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಗೃಹ ಸಾಲ ಮತ್ತು ವಾಹನ ಸಾಲ (Secured Loans)
ಇವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಲಗಳು. ಅಂದರೆ ಮನೆ ಅಥವಾ ಕಾರನ್ನು ಅಡವಿಟ್ಟು ಸಾಲ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಲಗಾರ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ ಮನೆ ಅಥವಾ ಕಾರನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕಿ ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿದರೂ ಸಾಲದ ಮೊತ್ತ ಪೂರ್ತಿ ಪಾವತಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ 40 ಲಕ್ಷ ಸಾಲವಿದ್ದು, ಮನೆ 38 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾದರೆ), ಬಾಕಿ ಉಳಿದ 2 ಲಕ್ಷವನ್ನು ಮೃತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಆಸ್ತಿಗಳಿಂದ (ಎಫ್ಡಿ, ಭೂಮಿ) ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೃತರ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ ಬಾಕಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಣದಿಂದ ಈ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
2. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ (Unsecured Loans)
ಇವುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭದ್ರತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಲ ಅಥವಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬಾಕಿ ಇದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೇರವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಣ ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ.ಮೃತರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಆಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಸ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಸಾಲವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳೇ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕು.
3. ಜಂಟಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾರಂಟರ್ (Joint Loan & Guarantor)
ದಂಪತಿಗಳು ಸೇರಿ ಜಂಟಿ ಸಾಲ (Joint Loan) ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ ಪೂರ್ತಿ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಜೀವಂತವಿರುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ನೀವು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಾಲಕ್ಕೆ ‘ಗ್ಯಾರಂಟರ್’ ಆಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೂ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಮ್ಮದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
4. ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲ (Education Loans)
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ ಎಸ್ಬಿಐ, ಪಿಎನ್ಬಿಯಂತಹ ಸರ್ಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪೋಷಕರು ಸಹ-ಅರ್ಜಿದಾರರಾಗಿ (Co-applicant) ಸಹಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಬಿಐ (RBI) ಸೂಚಿಸುವ 3 ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು:
ಆಸ್ತಿ ವಾರಸತ್ವ ಪಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಲದ ಹೊಣೆ: ತಂದೆಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಲದ ಹೊಣೆ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸಾಲ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ತಿಯ ಮೌಲ್ಯದಷ್ಟೇ ಹಣವನ್ನು ನೀವು ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀವು ಆಸ್ತಿಯನ್ನೇ ಬೇಡವೆಂದು ವಜಾ ಮಾಡಿದರೆ, ಸಾಲವನ್ನೂ ಕಟ್ಟಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದು ಅಪರಾಧ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಜೆಂಟರು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಬೆದರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಬಿಐನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ (cms.rbi.org.in) ನಲ್ಲಿ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ: ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಾಗ ‘ಲೋನ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್’ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರೆ, ಸಾಲಗಾರನ ಮರಣದ ನಂತರ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯೇ ಆ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮರಣದ ನಂತರ ಕುಟುಂಬದವರು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸಗಳು:
ಮೊದಲಿಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Death Certificate) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ.
ಸಾಲಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವಿಮೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಮೃತರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಕೀಲರ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಸ್ತಿಗಿಂತ ಸಾಲವೇ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಮಾಡಿಸಬಹುದು.
ನೆನಪಿಡಿ: ನಿಮ್ಮ ಸಹಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ತಂದೆಯ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆಯಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
