ದುಬೈ/ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್: ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE), ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಮೆರಿಕದೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ ಎಂದು ‘ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಒಪ್ಪಂದಗಳ ರದ್ದತಿಗೆ ‘ಫೋರ್ಸ್ ಮಜೂರ್’ ಅಸ್ತ್ರ?
ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಈ ದೇಶಗಳು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ‘ಫೋರ್ಸ್ ಮಜೂರ್’ (Force Majeure – ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ) ನಿಯಮವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಲ್ಫ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧದಂತಹ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಈ ನಿಯಮ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಯಾವೆಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ?
ಈ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಯು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ:
- ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ: ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಬೃಹತ್ ಅನುದಾನ.
- ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಹಾರ: ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು.
- ಹೂಡಿಕೆ: ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಶೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳ ಮಾರಾಟ.
ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದ ಯುದ್ಧ
ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- ಇಂಧನ ಆದಾಯದ ಇಸಿತ: ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರಿನಿಂದ ಆದಾಯ ಕುಸಿದಿದೆ.
- ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು: ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯ ಶೇ. 20ರಷ್ಟು ಸಾಗುವ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಿರುವುದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
- ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಯಾನ: ಇರಾನ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಲುಗಿದೆ.
- ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚ: ಸ್ವಂತ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆತಂಕ
ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ದೇಶಗಳು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದವು. ಇದೀಗ ಈ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ನಿಂತುಹೋದರೆ ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೂ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಲಿದೆ. ಇದು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕುವಂತೆ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
”ನಾವು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಅಪಾಯದ ಸುಳಿಗೆ ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಎಷ್ಟು ಸರಿ?” ಎಂದು ದುಬೈನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಉದ್ಯಮಿ ಖಲಾಫ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅಲ್ ಹಬ್ತೂರ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
