ಬೆಂಗಳೂರು: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ‘ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ’ (Death Certificate) ಪಡೆಯುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ. ವಿಮೆ (LIC), ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಆದರೆ, ಮರಣದ ನೊಂದಣಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಟಿಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಣ ನೊಂದಣಿ ಮತ್ತು ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಹಂತಗಳ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿದೆ ಪೂರ್ಣ ವಿವರ.
ನೊಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳು
ಮರಣ ನೊಂದಣಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ:
ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಒಳಗಾಗಿ: ವ್ಯಕ್ತಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ 21 ರಿಂದ 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ – ಒಂದು ವರ್ಷದ ಒಳಗಾಗಿ: ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಿಳಂಬ ನೊಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ: ಮರಣ ಹೊಂದಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದಿದ್ದರೆ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (Court) ಮೂಲಕ ಆದೇಶ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಳಂಬ ನೊಂದಣಿಗೆ ಬೇಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನ
ಒಂದು ವೇಳೆ ಮರಣ ನೊಂದಣಿ ಮಾಡಲು ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು:
ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಮತ್ತು ನೋಟರಿ: 100 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಮೇಲೆ ಮರಣದ ವಿವರ ಹಾಗೂ ತಡವಾಗಿ ನೊಂದಣಿ ಮಾಡಲು ಇರುವ ನೈಜ ಕಾರಣವನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ವಕೀಲರಿಂದ ನೋಟರಿ ಮಾಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ದಾಖಲೆಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ: ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ವೋಟರ್ ಐಡಿ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಬೇಕು.
ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ಗೆ ಅರ್ಜಿ: ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಹೆಸರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಜನನ-ಮರಣ ಶಾಖೆಗೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.
ಪರಿಶೀಲನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ?
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ:
ಪಂಚನಾಮೆ ವರದಿ: ಕಂದಾಯ ನಿರೀಕ್ಷಕರು (RI) ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಲೆಕ್ಕಿಗರು (VA) ಮೃತಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ‘ಪಂಚನಾಮೆ ವರದಿ’ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದೇಶ ಪತ್ರ: ಈ ವರದಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಅವರು **’ತಡ ನೊಂದಣಿ ಆದೇಶ ಪತ್ರ’**ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಂತಿಮ ಹಂತ: ಈ ಆದೇಶ ಪತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪುನಃ ನಾಡ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ತಹಸೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಕೈಸೇರುತ್ತದೆ.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ಶುಲ್ಕ: ತಡವಾಗಿ ನೊಂದಣಿ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 200 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಿವಾರ್ಯತೆ: ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ (Pani/Khata Transfer) ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಐಸಿ ಪಾಲಿಸಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೊಂದಣಿ ಮಾಡಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಎದುರಾಗುವ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಲೆದಾಟವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
