ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಒಡವೆಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ? ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ!

ನವದೆಹಲಿ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಚಿನ್ನಾಭರಣ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, “ನಮ್ಮ ಲಾಕರ್ ಅನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತೆರೆಯಬಹುದೇ? ನಾವು ಒಳಗಿಟ್ಟಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಆತಂಕ ಹಲವರಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಈಗ ತೆರೆ ಎಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

ನಿಮ್ಮ ಲಾಕರ್, ನಿಮ್ಮ ಗೌಪ್ಯತೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ

ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ:

ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ: ಗ್ರಾಹಕರ ಲಾಕರ್ನಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುವ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ಇಲ್ಲ.

ದಾಖಲೆ ಇಡುವಂತಿಲ್ಲ: ಲಾಕರ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ದಾಖಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗೌಪ್ಯತೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಲಾಕರ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಮುಂದಾದರೆ, ಅದು ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ನೇರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಲಾಕರ್ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಮೆ ಏಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ?
ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ವಿಮೆಯದ್ದು. ಲಾಕರ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಮೆ ಏಕೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಲಾಕರ್ನ ಒಳಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ವಿವರ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಮೈಸ್ಡ್ ವಿಮೆ ನೀಡುವುದು ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಕರ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಏಕರೂಪದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಪರಿಹಾರ ಎಷ್ಟು?
ಒಂದು ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನ, ಅಗ್ನಿ ಅವಘಡ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತದಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿ ಲಾಕರ್ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಆತಂಕಪಡಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆರ್ಬಿಐ (RBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು:

ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತ: ಲಾಕರ್ನಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆ ಗ್ರಾಹಕನಿಂದ ಪಡೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಲಾಕರ್ ಬಾಡಿಗೆಯ 100 ಪಟ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಿಮ್ಮ ಲಾಕರ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಾಡಿಗೆ ₹2,000 ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅನಾಹುತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮಗೆ ₹2 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಸಾರಾಂಶ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮ್ಮ ಲಾಕರ್ ಮುಟ್ಟುವಂತಿಲ್ಲ.