ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐನ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ನಲ್ಲಿ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ನಾವು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ನವೀಕೃತ ವರದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದೇವೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ ಭದ್ರತೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು: ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಾಕರ್ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿವೆ. ಅದು ಇಂಡಿಯನ್ ಓವರ್ಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಐಒಬಿ) ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ 42 ಲಾಕರ್ಗಳನ್ನು ಮುರಿದ ಬಹುಕೋಟಿ ದರೋಡೆ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ₹48 ಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಪಿಎನ್ಬಿ) ನ ಮಾಜಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪಗಳಾಗಿರಲಿ – ಈ ಘಟನೆಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೋಡೆಗಳು ಸಹ ಅಭೇದ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ದರೋಡೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಜನವರಿ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 10 ರಿಂದ 25 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರುಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆರ್ಬಿಐ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಳ್ಳತನಗಳಲ್ಲಿ 20 ರಿಂದ 40 ಪ್ರತಿಶತವು ನೇರವಾಗಿ ಲಾಕರ್ ಕೊಠಡಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ಗಂಭೀರ ಭದ್ರತಾ ಲೋಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಹಾರ ಗಣಿತ: ಮೊತ್ತ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ 100 ಪಟ್ಟು ‘ಕ್ಯಾಚ್’ ನಿಮ್ಮ ಲಾಕರ್ನಿಂದ ವಸ್ತುಗಳು ಕದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲು ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ನಿಯಮಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಹೊಸ ಆರ್ಬಿಐ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಭದ್ರತಾ ಲೋಪ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಯ ವಂಚನೆಯಿಂದ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಲಾಕರ್ ಬಾಡಿಗೆಯ ಗರಿಷ್ಠ 100 ಪಟ್ಟು ಪರಿಹಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಮ್ಮ ಲಾಕರ್ ಬಾಡಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹3,000 ಆಗಿದ್ದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹300,000 (₹3 ಲಕ್ಷ) ಮಾತ್ರ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಆಭರಣಗಳ ನಿಜವಾದ ಮೌಲ್ಯ ₹20 ಲಕ್ಷವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕಾನೂನು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇನ್ನೂ ₹3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ‘ದೇವರ ಕೃತ್ಯ’ ನಿಯಮ ಆರ್ಬಿಐ ನಿಯಮಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ‘ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತು’. ಭೂಕಂಪಗಳು, ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಮಿಂಚಿನ ದಾಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದಾಗಿ ಲಾಕರ್ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ ಅಥವಾ ಕಳೆದುಹೋದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಸಹ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ‘ದೇವರ ಕೃತ್ಯ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗ (ಎನ್ಸಿಡಿಆರ್ಸಿ) ‘ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ’ಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿತು, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಕರ್ನ ವಿಷಯಗಳ ‘ವಿಮಾದಾರ’ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ರಕ್ಷಣೆ: ಲಾಕರ್ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಅಗತ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸೀಮಿತ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿಸುವುದು ಅವಿವೇಕತನ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಲಾಕರ್ ವಿಮಾ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಈಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೈಗೆಟುಕುವವು ಮತ್ತು ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಸಲಹೆ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಆಭರಣಗಳ ವಿವರವಾದ ಪಟ್ಟಿ, ತೂಕದ ಇನ್ವಾಯ್ಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀವು ಲಾಕರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೋದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಂದರ್ಶಕರ ನೋಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ನಮೂದಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಹೊರಡುವ ಮೊದಲು ಲಾಕರ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲಾಕ್ ಆಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪುರಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯು ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
