ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿರಬಹುದು. ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಚರಿಸುವ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು “ರೈಲ್ ನೀರ್”. ಇದು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನುಕೂಲತೆ ಮತ್ತು ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ರೈಲ್ವೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ₹15 ಬೆಲೆಯಿದ್ದ ರೈಲ್ ನೀರ್ ಬಾಟಲಿಯು ಈಗ ₹14 ಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಹೊಸ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ರೈಲ್ ನೀರ್ ಬದಲಿಗೆ, ಬಿಸ್ಲೆರಿ ಮತ್ತು ಕಿನ್ಲಿಯಂತಹ ಇತರ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳ ನೀರಿನ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಇತರ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳ ಬಾಟಲಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿ ₹20 ವರೆಗೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರೈಲ್ ನೀರ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಾರಾಟಗಾರರು ಇತರ ಅನುಮೋದಿತ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬೆಲೆ ರೈಲ್ ನೀರ್ನಂತೆಯೇ ಇರಬೇಕು. ಇದರರ್ಥ ಬಿಸ್ಲೆರಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ₹14 ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕು.
ರೈಲ್ ನೀರ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ನೀರನ್ನು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದೇ?
ಹೌದು, ಅದು ಸಾಧ್ಯ. ರೈಲ್ ನೀರ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ IRCTC-ಅಧಿಕೃತ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾರಾಟಗಾರರು ಯಾವುದೇ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಬ್ರಾಂಡ್ ನೀರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ರೈಲ್ವೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಲಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು.
ಯಾವ ನೀರಿನ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ?
ಅನುಮೋದಿತ ನೀರಿನ ಬ್ರಾಂಡ್ಗಳು ವಲಯದಿಂದ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪೂರ್ವ ರೈಲ್ವೆ ಬೈಲಿ, ಅಮಾಸ್ಟ್, ಅಕ್ವಾ ಡೈಮಂಡ್, ಬಿಸ್ಲೆರಿ ಮತ್ತು ಜಲಸೂತ್ರದಂತಹ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ ರೈಲ್ವೆ ಬಿಸ್ಲೆರಿ, ಅಕ್ವಾಫಿನಾ, ಬೈಲಿ ಮತ್ತು ಕಿನ್ಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಬೆಲೆ ನಿಯಮ ಏನು?
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ,
1-ಲೀಟರ್ ನೀರಿನ ಬಾಟಲ್: ₹14
500 ಮಿಲಿ ನೀರಿನ ಬಾಟಲ್: ₹9
ರೈಲ್ ನೀರ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅನುಮೋದಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಾರಾಟಗಾರರು ಆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವುದು ರೈಲ್ವೆ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಮಾರಾಟಗಾರರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮಾರಾಟಗಾರರು ₹14 ಗೆ ರೈಲ್ ನೀರ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ನೀರಿನ ಬ್ರಾಂಡ್ಗೆ ₹14 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಕ್ಷಣವೇ ರೈಲ್ವೆ ಸಹಾಯವಾಣಿ 139 ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ರೈಲ್ವೆ ಅಂತಹ ದೂರುಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ₹25,000 ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ರೈಲ್ ನೀರ್, ಬಿಸ್ಲೆರಿ, ಕಿನ್ಲೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಅನುಮೋದಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿರಲಿ, ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಬಾಟಲಿಗೆ ₹14 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾವತಿಸಬಾರದು. ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
