ನವದೆಹಲಿ:ಭಾರತವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಚಿನ್ನದ ಹಕ್ಕಿ’ (ಸೋನೆ ಕಿ ಚಿಡಿಯಾ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬಂತೆ, ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ಕಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲೂ ಬಂಗಾರ ಅಡಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸತ್ಯದ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಚಿನ್ನ ಸಿಗುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ 3 ನದಿಗಳು:
1. ಸ್ವರ್ಣರೇಖಾ ನದಿ (ಜಾರ್ಖಂಡ್):
ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಈ ನದಿಯು ‘ಚಿನ್ನದ ರೇಖೆ’ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಕಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಮರಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಚಿನ್ನದ ಕಣಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನದಿಯ ಮರಳಿನಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 60 ರಿಂದ 80 ಚಿನ್ನದ ಕಣಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತವೆ.
2. ಸೋನ್ ನದಿ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ/ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ):
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸೋನ್ ನದಿಯಲ್ಲೂ ಚಿನ್ನದ ಅಂಶವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಕಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜನರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ನದಿ ಹರಿಯುವ ಸೋನಭದ್ರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪವಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
3. ಸುಬನ್ಸಿರಿ ನದಿ (ಅಸ್ಸಾಂ/ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ):
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಸುಬನ್ಸಿರಿ ನದಿಯು ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪವಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ‘ಸುಬನ್ಸಿರಿ’ (ಬಂಗಾರದ ನದಿ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಈ ಚಿನ್ನ?
ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಡಗಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಕಣಗಳು, ಮಳೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೆಳೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ನದಿಯ ಮರಳಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಮರಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಶೋಧಿಸಿ (Panning), ಮರಳಿಗಿಂತ ಭಾರವಾಗಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ಕೆಲಸವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಇದೇ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿದೆ.
