ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹಠಾತ್ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ’ (Sudden Cardiac Arrest) ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಅನೇಕರು ಇದು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇ. 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯವು ಸ್ತಂಭನಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ದೇಹವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾವು-ಬದುಕಿನ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಲ್ಲದು.
ಘಟನೆಗೂ ಮುನ್ನ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ 5 ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
ಹೃದಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರಾದಾಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು:
ಎದೆ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ: ಎದೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಲಘು ನೋವು.
ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ: ಕುಳಿತಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುವುದು.
ಹೃದಯದ ಬಡಿತದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತ: ಹೃದಯ ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು (Palpitations) ಅಥವಾ ಲಯ ತಪ್ಪುವುದು.
ತಲೆಸುತ್ತು: ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತಲೆ ಹಗುರಾದಂತಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲೆ ಬರುವುದು.
ಅತಿಯಾದ ಸುಸ್ತು ಮತ್ತು ವಾಕರಿಕೆ: ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಮೈ ಬೆವರುವುದು ಮತ್ತು ವಾಂತಿ ಬಂದಂತಾಗುವುದು.
ನೀವು ಒಬ್ಬರೇ ಇದ್ದಾಗ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (Life-Saving Steps)
ಒಬ್ಬರೇ ಇದ್ದಾಗ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡರೆ ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಡಿ, ಬದಲಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಅನುಸರಿಸಿ:
ಮೊದಲು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ (Call 108/112): ಯಾರಿಗಾದರೂ ಫೋನ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ತುರ್ತು ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಸೇವೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ನಿಖರವಾದ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಮೊದಲು ತಿಳಿಸಿ. ಇದರಿಂದ ನೀವು ಮಾತನಾಡುವ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದರೂ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಗಿಲು ಅನ್-ಲಾಕ್ ಮಾಡಿ: ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಮುಖ್ಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಲಾಕ್ ತೆಗೆದಿಡಿ. ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಬಂದಾಗ ಬಾಗಿಲು ಒಡೆಯುವ ಸಮಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಿರಿ: ಗಾಡಿ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ರಸ್ತೆ ಬದಿಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ. ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮ ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ಮಾತ್ರೆ: ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ (Aspirin 325mg) ಇದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ವೈದ್ಯರು ಈ ಹಿಂದೆ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಅಗಿಯಿರಿ. ಇದು ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. (ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಅಲರ್ಜಿ ಇದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡಬೇಡಿ).
ದಮ್ಮು ಹಾಕುವುದು (Cough CPR): ಈ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಸಹಾಯ ಬರುವವರೆಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಳವಾಗಿ ಕೆಮ್ಮುವುದು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ರಕ್ತ ಪೂರೈಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಹೃದಯಾಘಾತ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:
ಹೃದಯಾಘಾತ (Heart Attack) ಎನ್ನುವುದು ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ; ಇಲ್ಲಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ರಕ್ತ ಹೋಗುವುದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ (Cardiac Arrest) ಎನ್ನುವುದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಮಸ್ಯೆ; ಇಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಬಡಿಯುವುದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಆದಾಗ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಲು ಕೇವಲ 4 ರಿಂದ 6 ನಿಮಿಷ ಮಾತ್ರ ಸಮಯವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ.
