ನವದೆಹಲಿ : ವಿಧವೆ ಸೊಸೆಗೆ ಮಾವನ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ವಿಧವೆಯಾದ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಮಾವನ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಂಗಳವಾರ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಮಾವನ ಮರಣದ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಪತಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂಬುದು ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಹಿಂದೂ ದತ್ತು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾಯ್ದೆ (HAMA), 1956 ಅನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಪಂಕಜ್ ಮಿಥಲ್ ಮತ್ತು ಎಸ್ವಿಎನ್ ಭಟ್ಟಿ ಅವರ ಪೀಠವು, ಮೃತ ಹಿಂದೂ ಪುರುಷನ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವನ ಅವಲಂಬಿತರನ್ನು ಅವನ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮೃತ ಪುರುಷನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವರನ್ನು ಅವನ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಿಥಲ್ ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, “ಮಗನ ವಿಧವೆ”ಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 22 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಮಗ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಅವಲಂಬಿತರಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಪೋಷಣೆ ನೀಡಬೇಕು.
ಮಗನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವನ ವಿಧವೆಯು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅವಳ ಪತಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಪೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು ಮಾವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಹೇಳಿದೆ. ಸೊಸೆ ತನ್ನ ಮಾವನ ಮರಣದ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ವಿಧವೆಯಾದಳು ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿಬಂಧನೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
ಮಹೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದದಿಂದ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ. ಮಹೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಮಗ ರಂಜೀತ್ ಶರ್ಮಾ ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ರಂಜೀತ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಗೀತಾ ಶರ್ಮಾ ತಮ್ಮ ಮಾವನ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಗೀತಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಾವನ ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಧವೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು. ನಂತರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಇತರ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ನಂತರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಅದು ಈಗ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
