ನವದೆಹಲಿ: ವಿಚ್ಛೇದನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಿಂದ ಮನ್ನಾ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಚ್ಛೇದನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ನಮ್ಯತೆ ಲಭ್ಯವಿರುವಾಗ, ವಿವಾದಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಸಮರ್ಥನೆ ಇಲ್ಲ.
HMA ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 13B(1) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ ಅವಧಿಯ ಮನ್ನಾ, ಸೆಕ್ಷನ್ 13B(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕೂಲಿಂಗ್-ಆಫ್ ಅವಧಿಯ ಮನ್ನಾ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 13B(1) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮನ್ನಾ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 13B(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಮನ್ನಾವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕೇವಲ ಕೇಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ “ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ “ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಅಸಾಧಾರಣ ಅಧಃಪತನ”ದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಯಾದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಅಂತಹ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೊದಲು ಪಕ್ಷಗಳು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೇ ಎಂಬ ಸಂಘರ್ಷದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಸಂಕಲ್ಪ ಸಿಂಗ್ ವಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಚಂದ್ರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಕುಟುಂಬ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಒಂದು ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು.
ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವಾಗ, ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಸೆಕ್ಷನ್ 13B ಅನ್ನು “ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಹಿತೆ” ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಮತ್ತು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.
ಅಂತಹ ವಿಧಾನವು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವೈವಾಹಿಕ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.
ಸೆಕ್ಷನ್ 13B ಯ ಪ್ರಮುಖ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯುಕ್ತ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠವು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು. ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬಾರದು. ಮುರಿದ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದ್ಧರಾಗಿರಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಗೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ.
ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವಾಗ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ರಾಜಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ವಕೀಲರಾದ ಆಶ್ನಾ ಚಾವ್ಲಾ, ಅಜಯ್ ಸಭರ್ವಾಲ್, ವಾಮಿಕ್ ವಾಸಿಮ್ ನರ್ಗಲ್ ಮತ್ತು ಜಾಹಿದ್ ಲೈಕ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.
ವಕೀಲರಾದ ಸೌರಭ್ ಕನ್ಸಾಲ್, ರಾಘವ್ ವಿಜ್, ಸೂರಜ್ ಕುಮಾರ್, ರಿತುಲ್ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ್ ಮಲಿಕ್ ಪತಿಯ ಪರವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು.
