ಪ್ರಯಾಗ್ರಾಜ್: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ವೃತ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಪರಾಧವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಆ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗದ ಹೊರತು, ಅದನ್ನು ಜಾತಿ ನಿಂದನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಗೌತಮ್ ಬುದ್ಧ ನಗರದ ಎಸ್ಸಿ-ಎಸ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆಗಸ್ಟ್ 2024ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ಸಮನ್ಸ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು ಈ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿದೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 323, 504, 506 ಮತ್ತು ಎಸ್ಸಿ-ಎಸ್ಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(1)(r) ಹಾಗೂ 3(1)(s) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದೂರುದಾರೆ ಮಹಿಳೆ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಕಿ ಇದ್ದ ಕೂಲಿ ಹಣ ಕೇಳಿದಾಗ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆಸಿ, ಜಾತಿ ನಿಂದನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆ:
ದೂರುದಾರರು ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಕಾಯಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ‘ಧೋಬಿ’ (ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವಾಕೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದವೇ ಹೊರತು, ಅವಮಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದ ಜಾತಿ ನಿಂದನೆಯಲ್ಲ.
ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ವೃತ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುವುದು ಕಾಯ್ದೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಿಂದೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವಮಾನಿಸುವ ದುರುದ್ದೇಶ ಇರಬೇಕು.ಈ ವಿವಾದವು ಕೂಲಿ ಹಣದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಜಾತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ:
ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎಸ್ಸಿ-ಎಸ್ಟಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಸಮನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆ ವಿಭಾಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 323 (ಹಲ್ಲೆ), 504 (ಶಾಂತಿ ಭಂಗ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದ ನಿಂದನೆ) ಮತ್ತು 506 (ಬೆದರಿಕೆ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಇತರ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.








