ಬೆಂಗಳೂರು: ನೀವು ನ್ಯಾಯದ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾವಿಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಪ್ರಕರಣವೆಂದು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ. ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳಾದ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪೊಲೀಸರು ದೂರು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಆ 3 ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಲಿಖಿತ ದೂರು (BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 173(4))
ಒಂದು ವೇಳೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿ (SHO) ನಿಮ್ಮ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ, BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 173(4) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (SP) ಅಥವಾ ಡಿಸಿಪಿ (DCP) ಅವರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಈ ದೂರನ್ನು ನೀವು ಖುದ್ದಾಗಿ ಅಥವಾ ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆ (Registered Post) ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಕರಣವು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾದರೆ, ಅವರು ತಾವೇ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬಹುದು ಅಥವಾ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು.
2. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗುವುದು (BNSS 175/223)
ಎಸ್ಪಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ನಿಮಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ದೂರನ್ನು (BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 175) ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಹಳೆಯ ಕಾನೂನಿನ CRPC 156(3) ರಂತೆಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಎಫ್ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
3. ತನಿಖೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ಪಿಟಿಷನ್
ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು:
ಸೆಕ್ಷನ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮನವಿ: ತನಿಖೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಎಸ್ಪಿಯವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯಬಹುದು.
ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ ಪಿಟಿಷನ್ (Protest Petition): ಪೊಲೀಸರು ಚಾರ್ಜ್ಶೀಟ್ ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಪ್ರಮುಖ ಸೆಕ್ಷನ್ಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನೀವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರು ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಮರುತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಬಹುದು.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ತನಿಖೆಯು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸುವ ಪೊಲೀಸರಿಗೂ ಇದೆ ಶಿಕ್ಷೆ!
BNS ಮತ್ತು BNSS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು. BNS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 198 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ತವ್ಯ ಲೋಪ ಎಸಗುವ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ವರದಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ದಂಡನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬಹುದು.
