ಧಾರ್(ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ): ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭೋಜಶಾಲಾ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಎಎಸ್ ಐ) ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾರ್ಚ್ 22ರಂದು ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಮಂಗಳವಾರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ.
ಎಎಸ್ಐ ಏಪ್ರಿಲ್ 29 ರಂದು ಇಂದೋರ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಎಎಸ್ಐ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಇನ್ನೂ 8 ವಾರಗಳನ್ನು ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
ಮಂಗಳವಾರ, ಎಎಸ್ಐ ತಂಡವು 21 ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು 32 ಕಾರ್ಮಿಕರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಭೋಜ್ಶಾಲಾವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಎಎಸ್ಐ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ, ಹಿಂದೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಗೋಪಾಲ್ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಆಶಿಶ್ ಗೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಡೆಯಿಂದ ಅಬ್ದುಲ್ ಸಮದ್ ಖಾನ್ ಕೂಡ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.
2003 ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂಗಳು ಮಂಗಳವಾರ ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದವರೆಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಶುಕ್ರವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1 ರಿಂದ 3 ರವರೆಗೆ ನಮಾಜ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
2003 ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂಗಳು ಮಂಗಳವಾರ ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದವರೆಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಶುಕ್ರವಾರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 1 ರಿಂದ 3 ರವರೆಗೆ ನಮಾಜ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಎಎಸ್ಐ ಮಾರ್ಚ್ 22 ರಂದು ಭೋಜ್ಶಾಲಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ, ಭೋಜ್ಶಾಲಾ ಸಂಕೀರ್ಣವು ವಾಗ್ದೇವಿ (ಸರಸ್ವತಿ) ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಇದು ಕಮಲ್ ಮೌಲಾ ಮಸೀದಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭೋಜ್ಶಾಲಾ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಕಮಲ್ ಮೌಲಾ ಮಸೀದಿ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ (ಎಎಸ್ಐ) ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ ಮಾರ್ಚ್ 11 ರ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.
ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು, ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರು, “ವಿಷಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು” ಈ ವಿಷಯದ ತುರ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೋರುವಾಗ, “ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತನಿಖೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಖನನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಂತೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಎಎಸ್ಐಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 29. ರಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
