ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಸುದೀರ್ಘ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಶುಕ್ರವಾರ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನು ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ 142ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ (Article 142) ತನಗಿರುವ ಅಸಾಧಾರಣ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ 3 ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI) ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:
-
3 ತಿಂಗಳ ಗಡುವು: ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ (Reserved) ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.
-
ಜಾಮೀನು ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಸ ನಿಯಮ: ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ, ಅದೇ ದಿನ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದರೆ, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮರುದಿನವೇ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.
-
ಅದೇ ದಿನ ಬಿಡುಗಡೆ: ನಿಯಮಿತ ಜಾಮೀನು (Regular Bail) ಮಂಜೂರಾದ ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ (Trial Courts) ರವಾನಿಸಬೇಕು. ಜಾಮೀನು ಪಡೆದ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಅದೇ ದಿನವೇ ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.
-
24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್: ಯಾವುದೇ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟವಾದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಅದನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕು.
-
ತೀರ್ಪಿನ ದಿನಾಂಕದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ: ಮುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು (Operative Part) ಪ್ರಕಟಿಸುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನೇ ಆ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಿದ್ದ ಅಧಿಕೃತ ದಿನಾಂಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಠಿಣ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣವೇನು?
“ಸಾವಿರಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ನ್ಯಾಯದ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲು ಧಾವಿಸುವುದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಿಗೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, “ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ಷೇಪ ಎತ್ತುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ” ಎಂದೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಹಾಗೂ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಸುದೀರ್ಘ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.
