ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ, ಕೊಟ್ಟ ಸಾಲವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವಾಗ ಅನೇಕರು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನೀಡುವವರು ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವವರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ (Promissory Note) ಎಂದರೇನು?
ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಹಣದ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ದಾಖಲೆ. ಸಾಲ ಪಡೆದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಾನು ಪಡೆದ ಮೊತ್ತ, ಅದಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಬಡ್ಡಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶೇ. 3 ಅಥವಾ ಶೇ. 6) ಮತ್ತು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಬರೆದುಕೊಡುವ ಪತ್ರವೇ ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್. ಶೇ. 95ರಷ್ಟು ಜನರು ಈ ದಾಖಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಸಾಲದ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
ಸಾಕ್ಷಿಗಳು: ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ ಬರೆಯುವಾಗ ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿ ಇರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ಕಾಲಮಿತಿ (Validity): ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ ಬರೆದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಸಾಲಗಾರನಿಂದ ಹಣ ವಸೂಲಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ 3 ವರ್ಷ ಮೀರಿದರೆ, ಈ ದಾಖಲೆಯು ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ನವೀಕರಣ: ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ವಿಳಂಬವಾದರೆ, 3 ವರ್ಷ ಮುಗಿಯುವ ಮೊದಲೇ ಹಳೆಯ ನೋಟನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾಮಿಸರಿ ನೋಟ್ ಬರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ 3 ವರ್ಷ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಕೇಸ್: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕ್ರಮ
ಸಾಲಗಾರನು ಹಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಚೆಕ್ ನೀಡಿದ್ದು, ಅದು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ (Insignificant funds) ಬೌನ್ಸ್ ಆದರೆ, ಅದನ್ನು ನೆಗೋಷಿಯೇಬಲ್ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್ (NI) ಆಕ್ಟ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 138 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಮ: ಚೆಕ್ ಬೌನ್ಸ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ನಿಂದ ‘ರಿಟರ್ನ್ ಮೆಮೊ’ ಪಡೆದು, 30 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಬೇಕು. ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ 15 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದರೆ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
ಶಿಕ್ಷೆ: ಸಾಲ ಸಾಬೀತಾದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ಹಣವನ್ನು ಕೊಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ದಂಡ ಅಥವಾ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
ಮೌಖಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ವರ್ಗಾವಣೆ
ಕೇವಲ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹಣ ನೀಡಿದಾಗ ಅದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ‘ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್’ ಬಲವಾದ ಪುರಾವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೌಖಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕಿಂತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟು (Mortgage Deed) ಸಾಲ ನೀಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂದು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
