ಬೆಂಗಳೂರು: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಯುಪಿಐ (UPI) ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ (QR Code) ಪಾವತಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ಗಳು, ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಡೆಲಿವರಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಡೆಯೂ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, ಇದೇ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಈಗ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಲಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ಗಳ ಮೇಲೆ ತಮಗೆ ಸೇರಿದ ನಕಲಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರ ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಘಟನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತಾ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಂಚನೆ ನಡೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ, ಯುಪಿಐ ಪಿನ್ (UPI PIN) ನಮೂದಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಹಣವು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನಕಲಿ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಇರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಹಣ ಅಸಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಹೋಗದೆ ವಂಚಕರ ಖಾತೆಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗ್ರಾಹಕರು ಪಾವತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರಿ ತನಗೆ ಹಣ ಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆಯೇ ತಮಗೆ ವಂಚನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಪಿಐ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಗಳಂತೆಯೇ ಸಿಸ್ಟಮ್ನಲ್ಲಿ ‘ಯಶಸ್ವಿ ಪಾವತಿ’ (Successful Payment) ಎಂದು ದಾಖಲಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಹಣವು ತಾನಾಗಿಯೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಮರಳಿ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ:
ನಿಮಗೆ ವಂಚನೆಯಾಗಿರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೆ, ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ರಿಕವರಿ (Recovery) ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿ: ವಂಚನೆ ನಡೆದ ತಕ್ಷಣ ನೀವು ಬಳಸಿದ ಯುಪಿಐ ಆ್ಯಪ್ನಲ್ಲಿ (PhonePe, Google Pay, Paytm ಇತ್ಯಾದಿ) ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಹಿವಾಟನ್ನು (Transaction) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ‘ವರದಿ’ (Report/Dispute) ಮಾಡಬೇಕು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ: ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಕಸ್ಟಮರ್ ಕೇರ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ ಐಡಿ (Transaction ID), ಹಣದ ಮೊತ್ತ, ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.
ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (www.cybercrime.gov.in) ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು.
ಗಮನಿಸಿ: ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ವಂಚಕನ ಖಾತೆಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇದು ನೀವು ಎಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ದೂರು ನೀಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಂಚಕರು ಈಗಾಗಲೇ ಆ ಹಣವನ್ನು ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಂಚನೆಯಿಂದ ಬಚಾವಾಗಲು ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಗಳು:
ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಹೆಸರು ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮುನ್ನ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಕೋಡ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ: ಅಪರಿಚಿತ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ಗಳು ಅಥವಾ ಸಂದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಬರುವ ಲಿಂಕ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.
ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೇ ರಕ್ಷಣೆ: ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಸದಾ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದೊಂದೇ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೈಬರ್ ತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
