ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ, ಎಫ್ಡಿ ಅಥವಾ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ‘ನಾಮಿನಿ’ (ವಾರಸುದಾರರು) ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ. ಸೆಬಿ (SEBI) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಮಿನಿ ಕಾಲಂ ಅನ್ನು ಖಾಲಿ ಬಿಡುವಂತಿಲ್ಲ; ಒಂದೋ ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ನಾಮಿನಿ ಬೇಡವೆಂದು ಲಿಖಿತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು.
ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಅವರ ಹೂಡಿಕೆಯ ಹಣಕ್ಕೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ಅನೇಕರಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕುರಿತ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
1. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹಕ್ಕು:
ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ನಾಮಿನಿ ನೇಮಿಸದಿದ್ದರೂ, ಆ ಹಣವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಾಮಿನಿ ಇದ್ದಾಗ ಆಗುವಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ, ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
2. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು:
ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾರಸುದಾರರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:
ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ.
ವಾರಸುದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಮೃತರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಪುರಾವೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ‘ವಿಲ್’ (ಮೃತ್ಯುಪತ್ರ) ಇದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಿರಬೇಕು.
ವಿಲ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ‘ಸಕ್ಸೇಶನ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್’ (Succession Certificate) ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಪಡೆಯಲು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯಬಹುದು.
3. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಹೂಡಿಕೆ:
ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೊತ್ತ ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನೋಟರೈಸ್ ಮಾಡಿದ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಅಥವಾ ಇಂಡೆಮ್ನಿಟಿ ಬಾಂಡ್ (Indemnity Bond) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು.
ಆದರೆ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೊತ್ತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದಾಗ, ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ತೀರ್ಮಾನ:
ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ನಾಮಿನಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಮರಣದ ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಲೆದಾಟವಿಲ್ಲದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಣ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೀವು ಇನ್ನೂ ನಾಮಿನಿ ಸೇರಿಸದಿದ್ದರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
