ಜಾಗತಿಕ ಜಲ ಸಂಕಟ: ಯಾವ ದೇಶಗಳು ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿವೆ ಗೊತ್ತಾ?

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ: ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ನಲ್ಲಿ (Tap) ಬಿಟ್ಟಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬರುವ ನೀರನ್ನು ಕಂಡು, ಇದು ಎಂದಿಗೂ ಮುಗಿಯದ ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವ ಮಾತ್ರ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂದು ‘ಜಲಕ್ಷಾಮ’ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಪಾಲಿಗೆ ನರಕಸದೃಶ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಾಗಿದೆ.

ಕೆಂಪು ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು: ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ?
ಜಾಗತಿಕ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶಗಳು ಜಲಕ್ಷಾಮದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ, ಅದರ ನಡುವೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಎಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದರೆ, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿದ್ದ ‘ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ನೀರನ್ನು’ (Fossil Water) ಈಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಒಮ್ಮೆ ಖಾಲಿಯಾದರೆ ಮರುಪೂರಣ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯಂತೆ!

ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೊರೆ
ನೀರಿನ ಕೊರತೆಗೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಮನುಷ್ಯನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವೂ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಗರಗಳತ್ತ ಜನರ ವಲಸೆ ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತರು ಹಣ ನೀಡಿ ಟ್ಯಾಂಕರ್ ನೀರು ಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ವಾರಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಬರುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ.

ಕೃಷಿ: ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರ
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃಷಿ ಅನಿವಾರ್ಯ, ಆದರೆ ಹಳೆಯ ನೀರಾವರಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂಬ ‘ವಿಲನ್’
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಜಲ ಸಂಕಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಮಳೆಯ ಮಾದರಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಕಡೆ ಬರಗಾಲವಾದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಅಕಾಲಿಕ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಸಾರವನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿವೆ. ನದಿಗಳ ಮೂಲವಾದ ಹಿಮನದಿಗಳು (Glaciers) ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಬತ್ತಿ ಹೋಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.

ನೀರಿಗಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷ: ‘ಹೈಡ್ರೋ-ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್’
ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಕೇವಲ ಬಾಯಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಇದು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ನದಿ ಹರಿಯುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ದೇಶಗಳು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದರೆ, ಕೆಳಭಾಗದ ದೇಶಗಳು ನೀರಿನ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ತಜ್ಞರು ‘ಹೈಡ್ರೋ-ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಪರಿಹಾರವೇನು?
ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭೀಕರವಾಗಿದ್ದರೂ ಭರವಸೆ ಇನ್ನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ (Desalination) ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ.

ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ: ನೀರನ್ನು ‘ಉಚಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ‘ಅಮೂಲ್ಯ ನಿಧಿ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಿದೆ. ಸೋರುತ್ತಿರುವ ಪೈಪ್‌ಗಳ ದುರಸ್ತಿ, ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಬೇಡುವ ಬೆಳೆಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ.