ಚೆನ್ನೈ: ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಪತಿಯ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಹೋದರೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಕರೆತರಲು ‘ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್’ (ಬಂದಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೀಕರಣ) ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗದು ಎಂದು ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಮರ್ಜಿಯನ್ನು ಯಾರೂ ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಮಾರ್ಚ್ 6, 2026 ರಿಂದ ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಪತಿಯೊಬ್ಬರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಯಾರೋ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಶಂಕೆಯನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅವಲೋಕನಗಳು
ಅಕ್ರಮ ಬಂಧನವಲ್ಲ: ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಅರ್ಜಿಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಪತ್ನಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಅಕ್ರಮ ಬಂಧನ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು.
ಮಹಿಳೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ವಯಸ್ಕ ಮಹಿಳೆಗೆ ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಆಕೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಆಕೆಯ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಕರೆತರಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.
ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ: ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪತಿಯು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (Family Court) ಸೂಕ್ತ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸೂಚಿಸಿದರು.
ತೀರ್ಪಿನ ಸಾರಾಂಶ
“ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಎಂಬುದು ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಅಸ್ತ್ರವಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪತಿಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ವೈವಾಹಿಕ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
