ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭೂಮಾಲೀಕರು ಪುನರ್ವಸತಿ ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೋರಲು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 21 (ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಹಕ್ಕು) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನವು ನ್ಯಾಯಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ.ಪರ್ಡಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಆರ್.ಮಹಾದೇವನ್ ಅವರ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಾನೂನಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಸಿದಾಗ, ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ನೀತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒದಗಿಸದ ಹೊರತು ನಿರ್ವಸಿತರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ವಸತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಕಾನೂನು ಬಾಧ್ಯತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಗಲೂ, ನೀತಿಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
“ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂವಿಧಾನದ 21 ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನವಿಯು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಜುಲೈ 14 ರಂದು ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ
