ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ನಾವು ಭಾವಿಸುವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿವೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತದೆ
ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಈ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೇ ಜಾಗೃತಿ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಮ್ಮ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕುಂದಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ.
1. ಕೆಫೀನ್ (Caffeine)
ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದಿನಕ್ಕೆ 4-5 ಕಪ್ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಫಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ (Anxiety) ಒಳಗಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಅಟ್ಯಾಕ್’ಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ನೀವು ಆತಂಕದ ಸ್ವಭಾವದವರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕೆಫೀನ್ ಅಥವಾ ಕೆಫೀನ್ ಮುಕ್ತ ಪಾನೀಯಗಳ ಅತಿಯಾದ ಸೇವನೆಯು ನಿಮ್ಮ ಆತಂಕದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮಗೆ ನಿದ್ರೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ‘ಅಡೆನೊಸಿನ್’ (Adenosine) ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಸದಾ ಜಾಗೃತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
2. ಮದ್ಯಪಾನ (Alcohol)
ಮದ್ಯಪಾನವು ಎಂಡೋರ್ಫಿನ್ ಮತ್ತು ಡೋಪಮೈನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುದ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂತೋಷ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮದ್ಯದ ಅಮಲು ಇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಮಟ್ಟವು ಹಠಾತ್ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮಗೆ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಈಗಾಗಲೇ ಖಿನ್ನತೆಯಂತಹ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯದು.
3. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ (Social Media)
ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ನೀವು ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಲೈಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು ಯೋಚಿಸಿ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆಯು ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಿವೆ.
4. ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆ
ಹೋಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತುತ್ತಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸ್ಟ್ರೆಸ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಆದ ‘ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್’ (Cortisol) ಕಾರಣ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ 6-7 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
5. ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ
ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಶಾಲೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳು (Processed foods) ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅತಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೇವಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆಯ ಅಪಾಯವು ಶೇ. 50ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಪ್ರೊಟೀನ್ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
