ಜನವರಿ 31, 1897 ರ ಸಂಜೆ, ಬರೋಡಾದಲ್ಲಿ ಊಟದ ಮೇಜು ಅಧಿಕಾರ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಶಾಂತ ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆತಿಥೇಯ ಬರೋಡಾದ ಮಹಾರಾಜ, ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಅತಿಥಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ನ ಮಹಾರಾಜ ಸಿಂಧಿಯಾ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತವನ್ನು ಆಳಿತು. ಆದರೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಅರಮನೆಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ಒಳಗೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಜರು ಇನ್ನೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ. ಹಾಗಾದ್ರೆ 128 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಮನೆತನದ ಮಹಾರಾಜರ ಊಟದ ಮೆನು ಹೇಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವ ಪೋಟೋ ವೈರಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಊಟ ಹೇಗಿತ್ತು ಅನ್ನೋ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ..
ಆ ರಾತ್ರಿಯ ಮೆನು ಈಗ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇಂದು ಅಮೇರಿಕನ್ ಆರ್ಕೈವ್ನಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊಘಲ್ ಯುಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ನೇಹಾ ವರ್ಮಾನಿ ಅವರು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು X ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ ಅದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ನಂತರ ವ್ಯಾಪಕ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಮೆನು ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲ. ರಾಜಮನೆತನದ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ಏನು ಬಡಿಸಿತು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ.
ಪಲ್ಲೆಹೂವುಗಳು ಡೆಮಿ-ಗ್ಲೇಸ್ ಇದ್ದರೇ, ತರಕಾರಿ ಅಕ್ಕಿ ಕರಿ ಕೂಡ ಫ್ರೆಂಚ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಿಹಿತಿಂಡಿಯು ಕ್ರೀಮ್ ತುಂಬಿದ ಸೇಬುಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಸ್ತಾ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಜೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.
ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ದಸ್ತಾರ್ಖ್ವಾನ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಹರಡುವಿಕೆಯೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಬೇರೇನನ್ನಾದರೂ ಸೂಚಿಸಲು ಹೊಂದಿಸಲಾದ ಟೇಬಲ್ ಆಗಿತ್ತು.
ಭಾರತೀಯ ರಾಜರ ಅನೇಕ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ್ದವು.
ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಣಸಿಗರು ರಾಜಮನೆತನದ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಊಟದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಆಕಾರದ ಸೇವೆ. ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಪದಾರ್ಥಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಬಂದವು. ಮೆನುಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಆಹಾರವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಯಿತು. ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಮೆನುಗಳು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ದಾಖಲೆಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂಪ್ಗಳು, ಕಟ್ಲೆಟ್ಗಳು, ಪುಡಿಂಗ್ಗಳು ಮತ್ತು ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಊಟದ ಕೋಣೆಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಟೇಬಲ್ವೇರ್ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಕೋರ್ಸ್ಗಳು ಭೂಖಂಡದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವು. ಆದರೆ ಉದ್ದೇಶವು ಅನುಕರಣೆ ಮಾತ್ರ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಸಂದೇಶ ಸರಳವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ರಾಜರು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲ. ಅವರು ಜಾಗತಿಕ ಗಣ್ಯರು.
ಬರೋಡಾ-ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಭೋಜನವು ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇಬ್ಬರು ಭಾರತೀಯ ದೊರೆಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಮೆನು ಅವರು ವಿಶಾಲ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ರುಚಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆಧುನಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಊಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು ಗೆಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
ಮೆನು ರಾಜಮನೆತನದ ಗುರುತಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. 1890 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಶ್ವಮಾನವ ನಿರರ್ಗಳತೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅರಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸ್ವ-ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಛೇದಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಯಿತು.
ಇಂದು ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ? ಏಕೆಂದರೆ ಅಂತಹ ದಾಖಲೆಗಳು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಇತಿಹಾಸದ ಸರಳ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಕ್ರಿಯ ಸಮಾಲೋಚಕರಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, 1897 ರ ರಾಜಮನೆತನದ ದಸ್ತಾರ್ಖ್ವಾನ್ ಇನ್ನೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅತಿರೇಕದ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಪಂಚ ಬದಲಾದಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಾವು ಯಾರೆಂದು ಹೇಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡವು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ.
ಫೆ.14ರಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭೀಮಣ್ಣ ಖಂಡ್ರೆ ನುಡಿನಮನ: ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆ
