ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣದ ಮೊದಲ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಣ್ಣ ಸಹಾಯವೂ ಒಂದು ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಇದನ್ನೇ ಮನಗಂಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯವು, ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಅಪಘಾತ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ನೆರವಿಗೆ ಧಾವಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ‘ರಹಾ-ವೀರ್’ (Rah-Veer) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.
ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದವರನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ‘ಉತ್ತಮ ಸಮಾರಿಟನ್’ (Good Samaritan) ಅಥವಾ ನೆರವು ನೀಡುವ ಸದ್ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬಹುಮಾನವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏನಿದು ‘ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್’ (Golden Hour)?
ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮೊದಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯನ್ನು ‘ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್’ ಅಥವಾ ‘ಚಿನ್ನದ ಸಮಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಾಳುವಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾವು, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ‘ರಹಾ-ವೀರ್’ ಆಗಲು ಯಾವುದೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತರಬೇತಿ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಗಾಯಾಳುವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿದರೆ ಸಾಕು.
ಅಪಘಾತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮತ್ತು ಏನು ಮಾಡಬಾರದು?
ಮಾಡಬೇಕಾದವುಗಳು (DO’S):
ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ: ಮಾನವೀಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಾಗ ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಿವಿಲ್ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅನಾಮಧೇಯರಾಗಿ ಇರಬಹುದು: ನೀವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಒಂದೇ ಒಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಹೇಳಿಕೆ: ನೀವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ, ನಿಮಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಬಹುದು.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ರಸೀದಿ ಪಡೆಯಿರಿ: ನೀವು ಗಾಯಾಳುವನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಸರಳವಾದ ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪತ್ರವನ್ನು (Acknowledgement) ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ.
ಮಾಡಬಾರದು (DON’TS):
ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರಬೇಡಿ: ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಹಾ-ವೀರ್ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲೆಂದೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ: ರೋಗಿಯನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ನೀವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡಬಹುದು.
ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹಣ ನೀಡಬೇಡಿ: ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ನಿಮ್ಮಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಿಸಲು ಒತ್ತಾಯವಿಲ್ಲ: ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ದೂರು ನೀಡುವುದು ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಪೊಲೀಸರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವಂತಿಲ್ಲ: ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ‘ರಹಾ-ವೀರ್’ಗಳ ಅಗತ್ಯವೇಕೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಪಘಾತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತಗಳಿಂದಾಗಿ ದೇಶವು ತನ್ನ ಜಿಡಿಪಿಯ (GDP) ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 3 ರಷ್ಟು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ತಕ್ಷಣ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಸಿಗದಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ವಿಚಾರಣೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
