’ದಿ ಪ್ರಿಂಟ್’ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಕಳೆದ 16 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭೂ-ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳ (Earth-observation satellite) ಜಾಲವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಜನವರಿ 2025 ರಿಂದ ಜೂನ್ 2026 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಹೊಸದಾಗಿ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
’ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್’ ನಂತರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಳೆದಿದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಚೀನಾದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಕಣ್ಗಾವಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾದ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ PAUSAT-1, PRSC-EO1, PRSS-2, HS-1, PRSC-EO2 ಮತ್ತು PRSC-EO3 ಸೇರಿವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇವುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ನಾಗರಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರೂ, ಇಂದಿನ ಭೂ-ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಣ್ಗಾವಲಿಗೂ ಬಳಸಬಹುದಾದ ‘ದ್ವಂದ್ವ ಬಳಕೆ’ (Dual-use) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಹೈ-ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್, ಹೈಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಆಧಾರಿತ ಇಮೇಜ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು, ಸೈನ್ಯದ ಚಲನವಲನಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು.
ಏಪ್ರಿಲ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡ PRSC-EO3 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ಮರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ (Revisit rates) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ವೇಗದ ಉಡಾವಣೆಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. 1961ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಸುಪಾರ್ಕೋ’ (SUPARCO) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 15 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 6 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಕಳೆದ 16 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಚೀನಾದ ರಾಕೆಟ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ಗಣನೀಯ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಇಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಭದ್ರತಾ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ EOS-N1, EOS-09 ಮತ್ತು NavIC NVS-02 ಮುಂತಾದ ಭಾರತದ ಹಲವು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಕಣ್ಗಾವಲು ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧತಂತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಉಪಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
