ನವದೆಹಲಿ: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (PMUY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ (LPG) ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 9 ರಿಂದ 4 ಕ್ಕೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸರಾಸರಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇ 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 12 ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗಳನ್ನು (14.2 ಕೆಜಿ) ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಈ ಕೋಟಾವನ್ನು 9 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದೀಗ ಅದನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ 4 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಪ್ರವೀಣ್ ಮಾಲ್ ಖಾನೂಜಾ ಅವರು, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕೋಟಾವು ಉಜ್ವಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಳಕೆಯ ಮಾದರಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ವಿವರಗಳು
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಬ್ಸಿಡಿ: ಸ್ವಚ್ಛ ಅಡುಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು 300 ರೂ.ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು (ಮೇ 2022 ರಲ್ಲಿ ಇದು 200 ರೂ. ಇತ್ತು). ಈ ಹಣ ನೇರವಾಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೆಲೆ ಒಟ್ಟು 89 ರೂ. ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಲೆ 942 ರೂ. ತಲುಪಿದೆ. ಜೂನ್ 7 ರಂದು ಕೊನೆಯದಾಗಿ 29 ರೂ. ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಹೊರೆ: 300 ರೂ. ಸಬ್ಸಿಡಿ ಕಡಿತದ ನಂತರ ಉಜ್ವಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಒಂದು ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ 642 ರೂ. ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ವಿವರಣೆ: ಸರ್ಕಾರದ ಅಂದಾಜು ಪೂರೈಕೆ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು 1,600 ರೂ.ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ಸುಮಾರು 1,000 ರೂ.ಗಳಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಾನೂಜಾ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೇನು?
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ (Middle East) ಫೆಬ್ರವರಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಬೆಲೆಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರಿವೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವು ಸೌದಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಪ್ರೈಸ್ (Saudi CP) ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಬೆಂಚ್ಮಾರ್ಕ್ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಶೇ. 46 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ನಷ್ಟ
ಸರ್ಕಾರವು 2022 ರಿಂದ ಎಲ್ಪಿಜಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಾಗಿ 52,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು (OMCs) ಪ್ರತಿ 14.2 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಮಾರಾಟದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 700 ರೂ. ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಕಂಪನಿಗಳು ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲಿನ ನಷ್ಟ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ಗೆ 6 ರೂ. ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಮೇಲೆ 30 ರೂ. ಇದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳು 600-700 ಕೋಟಿ ರೂ. ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರವೀಣ್ ಮಾಲ್ ಖಾನೂಜಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
