ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ದೇಶಗಳು 60 ದಿನಗಳ ಕದನ ವಿರಾಮ (Ceasefire) ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ತೀರಾ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಹೆದ್ದಾರಿ ಎಂದೇ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ‘ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ’ಯನ್ನು (Strait of Hormuz) ಪುನರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇರಾನ್ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೈಲ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇರಾನ್ನ ಪರಮಾಣು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕುರಿತು ಪ್ರಮುಖ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಶನಿವಾರ ‘ಅಕ್ಷಿಯೋಸ್’ (Axios) ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಅಕ್ಷಿಯೋಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ 60 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ಸುಂಕವಿಲ್ಲದೆ (No Tolls) ಹಡಗುಗಳು ಸಂಚರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ನೌಕೆಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಾಗಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಜಲಸುರಂಗಗಳನ್ನು (Mines) ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕವು ಇರಾನ್ನ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ತನ್ನ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೈಲ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ (Sanctions Waivers) ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ (Draft Agreement), ಇರಾನ್ ತಾನು ಎಂದಿಗೂ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ತನ್ನ ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ (Uranium Enrichment) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಇರಾನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಕ್ಷಿಯೋಸ್ ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಯುರೇನಿಯಂ ಪುಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್ ಈಗಾಗಲೇ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಾರರ (Mediators) ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಮೌಖಿಕ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು ಅಕ್ಷಿಯೋಸ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, 60 ದಿನಗಳ ಕದನ ವಿರಾಮದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಇರಾನ್ನ ನಿಧಿಯನ್ನು (Funds) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಅಮೆರಿಕ ಕೂಡ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
