ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆತಂಕ (Anxiety), ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ಬಳಲಿಕೆ (Burnout) ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಂಟಿತನ… ಇವೆಲ್ಲವೂ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೌದು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ‘ದಿ ಲ್ಯಾನ್ಸೆಟ್’ (The Lancet) ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ‘ಗ್ಲೋಬಲ್ ಬರ್ಡನ್ ಆಫ್ ಡಿಸೀಸಸ್’ (Global Burden of Diseases) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆತಂಕಕಾರಿ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. 33 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 95.5 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ!
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2023ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 120 ಕೋಟಿ (1.2 ಬಿಲಿಯನ್) ಜನರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 1990 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇ. 95.5 ರಷ್ಟು ಭಾರಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಾಗಿದೆ.
2. ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಬಲಿಪಶು
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, 15 ರಿಂದ 39 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯುವಕರು ಈ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ 15 ರಿಂದ 19 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಹದಿಹರೆಯದವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಆತಂಕ (Anxiety) ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆ (Depression) ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಎಡಿಎಚ್ಡಿ (ADHD), ಬೈಪೋಲಾರ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್, ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಟಿಂಗ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ (ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು) ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿವೆ.
“ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಯಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಕಳವಳಕಾರಿ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಮುಖ್ಯ ಲೇಖಕ ಹಾಗೂ ಕ್ವೀನ್ಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾ. ಡೇಮಿಯನ್ ಸಾಂಟೊಮಾರೊ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
3. ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳು: ಬಡತನ, ಹಿಂಸೆ, ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಅಸಮಾನತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭದ್ರತೆ, ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ನಂತರದ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು.
ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿ: ಅತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ (Hyperconnectivity), ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಯಾಸ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಾಮಾಜಿಕ/ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆ.
4. ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ
ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳೆಯರೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ 55.2 ಕೋಟಿ ಪುರುಷರು ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 62 ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ. ಲಿಂಗ ಆಧಾರಿತ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ದೇಹದ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒತ್ತಡ (Body image pressures), ತಾರತಮ್ಯ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
5. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ
ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ; ಇವು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿಯೂ ಅಸಮರ್ಥನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗದಿರುವುದು, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ಸೇರಿ ನಿತ್ಯದ ಬದುಕು ನರಕವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಕಲಚೇತನತೆಗೆ (Disability) ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯವೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? (ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಗಳು)
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸಾಕು:
ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆ: ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ: ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ ನಡಿಗೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಿ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಡಿಟಾಕ್ಸ್: ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದನ್ನು (Doomscrolling) ನಿಲ್ಲಿಸಿ.
ಮನಸ್ಸು ಬಿಚ್ಚಿ ಮಾತನಾಡಿ: ಒತ್ತಡವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಬದಲು ಆಪ್ತರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಿ: ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ.
ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ: ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರತಿದಿನ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ದೀರ್ಘ ಉಸಿರಾಟದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ.
ವಿರಾಮ ತಗೊಳ್ಳಿ: ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಕ್ರೀನ್ಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಸಣ್ಣ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ.
ವೃತ್ತಿಪರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ: ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಅಥವಾ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ.
ನೆನಪಿರಲಿ: ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಸ್ವಯಂ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಎಂಬುದು ಐಷಾರಾಮಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲ; ಅವು ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳು. ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಿ.
